در تاریکی این روزها سو سو بزن ؛ حتی اندک
در همایش تجلیل از خبرنگاران محیط زیست ،اتفاق خوشایندی افتاد و آن چیزی نبود جز تجلیل از خبرنگارانی كه تازه قدم درمیدان محیط زیست وحوزه خبری گذاشتند . خانم ها مریم یوشی زاده ، فریده عباسی ، پریسا خلف بیگی ، سعیده اختیاری و آقایان وحید بهادر و مهدی جابری از جمله خبرنگارانی بودند كه موفق به دریافت لوح تقدیر سبز از همایش شدند و این نوید رادادند كه در آینده نزدیك شاهد رشد بهتری در زمینه اخبار و گزارش های محیط زیستی در رسانه های مكتوب باشیم . یاسر انصاری كجوری،دبیر كانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران که زحمت برگزاری این مراسم را کشیدند حق شناس، مدیر مسئول روزنامه اعتماد ملی ، مدیر مسئول برتر خیلی ها توی همایش شركت كرده بودند ،از جمله مختاری ،مدیر عامل سازمان پاركها و فضای سبز شهر تهران ( باغبون پیر شهر كه همه روزه دستور قطع درختان بسیاری را یا میدهد یا قطع درختان را تماشا می كند )، دكتر پیمان یوسفی آذر مدیر كل دفتر جنگل ها خارج از شمال در سازمان جنگلها و مراتع ، محمد حسن پیراسته رییس كارگروه باغات و فضای سبز شورای شهر تهران، مهندس هوشنگ ضیایی مدیر سابق پروژه یوزپلنگ آسیایی، دكتر حسین آخانی استاد گیاه شناسی دانشكده علوم دانشگاه تهران ، دكتر اسماعیل كهرم، هادی حیدر زاده مشاور زیست محیطی شهردار تهران ،صدرالدین علیپور معاون شركت كنترل و كیفیت هوا شهرداری تهران، كامران زلفی نژاد مدیر كل محیط زیست استان گیلان به اتفاق برخی ازمدیران و معاونانش، حر منصوری از دیده بان میانكاله ، مهندس درویش ،عباس محمدی ، خانم كاشفی ا ز جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست ،سپهر سلیمی و مریم خزائلی از انجمن حمایت از حیوانات اصفهان ، سید ضیاءالدین قریشی رییس شورای همبستگی جوانان ،جمعی از روزنامه نگاران و خبرنگاران و دانشجویان و ... با این همه از سازمان محیط زیست در تهران هیچ كس دعوت كانون را اجابت نكرده بود!! مژگان جمشيدي از روزنامه كارگزاران و جایزه نخست بنده از روزنامه اعتماد ، برگزیده دوم در بخش خبرنگاران محیط زیست اسدالله افلاكی ،برگزیده سوم از روزنامه همشهری محمد درویش ،وبلاگ نویس برتر در حوزه محیط زیست،كسی كه جنبش وبلاگ نویسی را در فضای مجازی نهادینه كرد مونا قاسمیان از اعتماد ،برگزیده چهارم در بخش خبرنگاران ضمنا یکی از دو جایزه دبیر سرویس برتر محیط زیستی به مریم خورسند دبیر خوب سرویس اجتماعی روزنامه اعتماد تعلق گرفت که به دلیل رفتن به سفر کاری بوشهر نتوانست در مراسم حضور داشته باشد . او که خود سالها در کسوت خبرنگار محیط زیست کار کرده از جمله معدود دبیران سرویسی است که همواره ارزش مطالب زیست محیطی را به خوبی می شناسد همواره بستر مناسب پرداختن به مسائل زیست محیطی را برای سرویس فراهم می کند . علاوه بر آنکه به شدت مقید به اصول اخلاق حرفه ای است و بیش از بسیاری از دبیران دیگر صبوری و همدردی با اطرافیانش را بلده . و جایزه دیگری که به مهندس کامران زلفی نژاد تعلق گرفت به عنوان مدیر برتر محیط زیست . همو بود که با تمام تلاش ها و لابی های مدیران اجرایی گیلان و نماینده انزلی تا پای جان مقابل بی قانونی ها ایستاد و تا امروز نگذاشت میان گذر انزلی بیش از این ادامه یافته و تالاب چند هزار ساله انزلی را نابود کند . کاش تمام مدیران دولتی ما از ای بزرگمرد که نامش در تاریخ ایران جاودان می ماند می آموختند رسم ایستادگی و انجام وظیفه را . منبع : وبلاگ مژگان جمشیدیبا اندكي دستكاري بخشهایی از پارک ملی گلستان در روز 14 خرداد 87 در آتش سوخت .... به گزارش پایگاه خبری کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران ٬ در این آتش سوزی نزدیک به یک هکتار از اراضی پارک ملی گلستان ( حاشیه جاده گلستان ) طعمه حریق شد که با تلاش نیروهای در این آتش یوزی بخشهایی از پوشش پارک ملی٬ در محدوده پاسگاه چوبی ( محدوده جغرافیایی استان خراسان شمالی ) از بین رفت . به نظر می رسد این آتش سوزی در اثر اهمال مسافران عبوری از جاده گلستان حادث شده که با توجه به وزش بادهای شدید به سرعت به سایر مناطق حاشیه انتقال یافته است . به گفته افراد محلی حاضر ، اولین گروه از گارد حفاظت سازمان محیط زیست 2 ساعت پس از وقوع آتش سوزی و تقریبا پس از مهار آتش وارد منطقه مذکور شدند . بنا به اظهارات شاهدان عینی ، تعداد زیادی از مسافران با برافروختن آتش در داخل پارک خطرات بالقوه عظیمی را برای زیستگاه های امن پارک ملی فراهم کرده بودند که متاسفانه با عدم نظارت و کنترل تیمهای سیار سازمان حفاظت محیط زیست همراه بود . یک منبع آگاه در محیط زیست گلستان ضمن تایید اخبار فوق از گستردگی حجم مسافران ایام ارتحال در محور گلستان و کمبود شدید نیرو و امکانات در سازمان به عنوان علل اصلی وقوع چنین حوادثی یاد کرد و متذکر شد عبور جاده از داخل پارک ملی همواره چنین تبعاتی را نیز بهمراه دارد .
گروه اجتماعي، الهه موسوي؛ پس از کشمکش هاي فراوان با تلاش سازمان محيط زيست کشور و با دستور مستقيم دادستان تهران، بالاخره بنگاه هاي فروش اراضي سرخه حصار و واحدهاي تجاري و خدماتي که به شکلي غيرقانوني ساخته شده بودند تخریب شد.
اين اقدام به دنبال ايستادگي مسوولان سازمان محيط زيست کشور به خصوص رئيس سازمان و نيز مديرکل محيط زيست استان تهران در حالي انجام شد که زحمات چندين ساله محيط بان هاي پارک ملي سرخه حصار در پشت آن قرار دارد. محيط بان هاي پارک ملي سرخه حصار سال هاي اخير را در حالي گذرانده اند که بارها و بارها توسط متخلفان، بنگاه داران و زمين داران شهرک زيتون تهديد و اذيت شده اما همواره براي اجراي قانون و حفظ مناطق ملي تحت حفاظت سازمان محيط زيست در برابر اين متخلفان ايستادگي کرده اند. دکتر محمدباقر صدوق مديرکل محيط زيست استان تهران که بالاخره گره شهرک غيرقانوني زيتون به دست او باز شد در اين باره به اعتماد گفت؛ «به دستور دادستان محترم تهران قرار است بنگاه هاي ده ترکمن و اراضي در دست تعاوني مسکن شهرک زيتون و تمام کساني که در آن منطقه دخل و تصرف خلاف قانون کرده اند خراب شود.» او ضمن تاکيد بر اين نکته که پارک ملي سرخه حصار ٬ ريه شهر تهران است از تمامي مسوولان دادستاني، نيروي انتظامي، شهرداري تهران و وزارت اطلاعات صميمانه درخواست کرد با همکاري با اداره کل محيط زيست استان تهران منطقه ارزشمند سرخه حصار را بار ديگر احيا و ساماندهي کرده، به وضعيت اوليه آن برگردانند. صدوق تاکيد کرد؛ «اراده ما بر اين است که نسبت به قلع و قمع تمام متجاوزان با هماهنگي قوه محترم قضائيه به ويژه دادستان تهران اقدام کنيم و اميدواريم دادستاني به ما اين اجازه را بدهد که ما گيت خودمان را مانند سابق برقرار کنيم تا بتوانيم از رفت و آمدهاي بي مورد و بي جهت جلوگيري کنيم.» مديرکل محيط زيست استان تهران با اشاره به اهميت مناطق پيراموني يا حريم شهرها به دليل پيامدهاي مثبت و منفي که بر شهرها مي گذارند، گفت؛ «ما در گذشته به جز اهالي محل و افراد هماهنگ شده به هر کسي اجازه رفت و آمد به اين منطقه را نمي داديم، چرا که اين مکان پارک ملي است و در پارک هاي ملي ورود حتي گردشگر نيازمند اخذ مجوز است.» صدوق اظهار اميدواري کرد با ادامه مساعدت و همکاري شهرداري تهران براي ساماندهي پارک سرخه حصار بتوان از هرگونه تغيير کاربري از وضعيت موجود که در واقع فضاي سبز است به کاربري هاي مسکوني، تجاري و خدماتي ممانعت کرد. او يادآور شد؛ «انتظار داريم همچنان که شهرداري تمام ساخت و سازهاي داخل شهر را کنترل مي کند، بر ساخت و ساز در اين منطقه هم نظارت داشته باشد و سازه هاي غيرقانوني را قلع و قمع کند چرا که اگر همه ما وظيفه خود را به درستي انجام دهيم مشکلات اينچنيني پيش نمي آيد.» او در پايان پلمب و تخريب بنگاه هاي فروش اراضي و واحدهاي تجاري و خدماتي سرخه حصار را نشانه اقتدار نظام اسلامي دانست که توانسته است از شکستن حريم هاي قانوني توسط متخلفان جلوگيري کند و امنيت را در منطقه سرخه حصار برقرار سازد.
ماجراي شهرک زيتون
پارک سرخه حصار که در سال 1359 به عنوان يک پارک ملي در فهرست سازمان محيط زيست کشور جاي گرفت در چند سال گذشته زخم هاي فراواني را به خود ديد؛ از تخريب بخشي از اراضي و جنگل هاي آن به منظور احداث خط لوله گاز تا مرگ و مير بخشي از حيات وحش آن در زمستان گذشته که علت اصلي آن همچنان در ابهام است. اما يکي از مهم ترين ضربات و آسيب هاي جدي که باعث مناقشات فراوان شد و دستگاه هاي متعددي درگير آن شدند احداث شهرک زيتون بود. موضوع از اين قرار بود که نزديک به 22 سال پيش، بخشي از زمين هاي پارک ملي سرخه حصار توسط وزارت کشاورزي در آن دوران به کارمندان اين وزارتخانه واگذار شد. به دنبال اين واگذاري غيرقانوني، شرکت تعاوني شهرک زيتون که نزديک به چهار هزار عضو داشت شروع به ساخت و ساز در حريم پارک ملي کرد. اما پس از ساخت نزديک به 100 واحد، سازمان محيط زيست کشور با اين ساخت و ساز مخالفت کرد و جلوي آن را گرفت. مساله به دادستاني و ديوان عدالت اداري کشيده شد و در نهايت راي ديوان اين بود؛ «گرچه مي دانيم کاربري اين اراضي، مسکوني و تجاري نيست، اما مالکان و دارندگان سند در اين منطقه پيش از هر اقدامي بايد با شهرداري هماهنگي لازم را انجام دهند.» اين حکم به نظر سازمان حفاظت محيط زيست و شوراي شهر مبهم بود و آنها خواستار تجديدنظر در راي صادره شدند؛ چرا که به زعم آنها «هرگونه ساخت و ساز در سرخه حصار ممنوع بود.»
هيچ کس تصور نمي کرد روزهاي سرد و برفي زمستان 86، تابستاني چنين خشک و کم آب را به دنبال داشته باشد. هرچند برخي معتقدند زمستان گذشته، سرد اما کم بارش بود و خشکسالي امسال نيز به همين علت است. اما آنچه به عنوان يک پرسش براي بسياري مطرح است نبود تعادل و سرما و گرماي غيرمعمول بود که به دنبال خود کم آبي تابستان امسال را به ارمغان آورد و دلايل آن همچنان نامعلوم است.
از بين رفتن پوشش گياهي
دکتر علي يخ کشي مهم ترين علت اين اتفاق را برهم خوردن تعادل طبيعي اکوسيستم ها و کاهش سطح پوشش گياهي توسط انسان مي داند. او در تشريح اين نظريه مي گويد؛ «هنگامي که پوشش گياهي از بين برود تابش نور خورشيد، تبخير را بالا مي برد و در نهايت ميزان زيادي از برف و باراني که در منطقه موجود است به جاي نفوذ در زمين و تبديل به آب هاي زيرزميني، در همان سطح زمين تبخير شده، مجدداً به هوا باز مي گردد.»
اين استاد بين المللي دانشگاه اضافه مي کند؛ «درباره بارش غالباً آمار 30 ساله در نظر گرفته مي شود و گفته مي شود که مثلاً در يک دوره 30 ساله، کاهش 20 يا 30 درصدي داشته ايم. اين امر در وهله اول به تغييرات آب و هوايي تعبير مي شود که خود اين مساله مجدداً باعث کاهش سطح گياهان خواهد شد و باز دور جذب آب و کم آبي را تکرار خواهد کرد. به همين دليل است که با وجود بارش برف سنگين در بسياري از نقاط کشور، باز اخطار خشکسالي و جيره بندي آب را براي شهروندان در تابستان امسال داشته ايم.»
او يکي ديگر از علت هاي تبخير سريع برف هاي زمستاني و عدم نفوذ آنها در لايه هاي خاک را سرماي بيش از حد هوا و در نتيجه يخ زدگي زمين مي داند که باز از دستاوردهاي تغييرات آب و هوايي است که باعث جذب نشدن آب به زمين و بالا رفتن ميزان تبخير و در نتيجه به دنبال داشتن خشکسالي و کم آبي شده است. يخ کشي در پاسخ به اين سوال که آمارهاي سازمان جنگل ها و منابع طبيعي در رابطه با طرح هاي جنگل کاري، در تعارض با ادعاي کاهش سطح جنگل هستند، مي گويد؛ «مسوولان اين سازمان نهايت همت را براي کاشت 40 ميليون نهال در هفته منابع طبيعي به کار بستند اما بايد ديد آيا تمام اين نهال هاي کاشته شده واقعاً سبز شده اند؟
واقعيت اين است که عکس هاي ماهواره يي گرفته شده از جنگل ها، چيز ديگري را مي گويد و ما شاهد کاهش چشمگير سطح جنگل هاي کشور هستيم. براي نمونه در پروژه روستاي يخکش، براساس عکس هاي ماهواره يي، سالانه 8/1 تا 2 درصد از سطح جنگل هاي اين منطقه کاسته شده و 14 تا 17 درصد جنگل، تنک مي شود. اين، منطقه يي است که در دست بهره برداران بخش خصوصي بوده است که البته از آنها انتظاري جز اين را نداريم چرا که تاجر در همه جاي دنيا به سود و بهره بيشتر در تجارتش فکر مي کند اما گلايه من از مسوولان است که امانتدار نسل هاي آينده هستند. آنها نبايد به جنگل هاي طبيعي و باستاني ما که غيرقابل تجديد هستند نگاه تجاري داشته باشند.»
دکتر يخ کشي با اشاره به نقش تخريبي شرکت هاي تعاوني جنگلداري به علت کار صرفاً تجاري در جنگل و فقدان به کارگيري متخصصان جنگل و منابع طبيعي در پروژه هاي جنگلداري، ايجاد جنگل مصنوعي و تجاري را در شرايط کنوني اکوسيستم هاي شکننده ايران، از خطاهاي بزرگ و دلايل عمده خشکسالي دانست که مسوولان بايد درباره آن از اساس تجديدنظر کنند.
مديريت نادرست آب
براساس داده هاي رسمي، آمار بارش در ايران سالانه بين 400 تا 500 ميليارد مترمکعب است که با توجه به جمعيت و مساحت کشور سرانه آب در ايران از ميزاني پايين برخوردار است. کشورهايي مانند ايران، عربستان و صحراي آفريقا که در عرض جغرافيايي 15 تا 45 درجه قرار دارند از ديرباز با مساله کم آبي مواجه بوده اند، با اين همه متخصصان معتقدند مديريت منابع آب در ايران بسيار ضعيف است تا آنجا که اولاً تنها حدود يک پنجم نزولات جوي ما مورد مصرف قرار گرفته و بقيه تبخير يا وارد اقيانوس ها مي شوند.
چندي پيش دکتر پرويز کردواني متخصص کوير به صراحت اعلام کرد؛ «اگرچه از لحاظ بارندگي فقير هستيم، اما در صورت برنامه ريزي صحيح مي توانيم با مشکل کمبود آب مواجه نشويم.» او که از چهره هاي ماندگار علمي کشور است به ايسنا گفت؛ «مناطق با بارندگي کم به ميزان صد ميلي متر، طبيعتي فقير داشته و کم آب هستند، اما کشور ما با بارندگي 200 ميلي متر نبايد با کمبود آب مواجه باشد که اين امر نيز مستلزم برنامه ريزي است.»
اين استاد مسائل آب در ايران ضمن اشاره به برداشت بيش از اندازه و غلط از سفره هاي آب زيرزميني که با عنوان «غارت آب» از آن ياد کرد، متذکر شد؛ «اين غارت که به دو صورت حفر بي رويه چاه در ايران از يکسو و استفاده از لوله هاي بزرگ تر براي برداشت از آب چاه ها در دهه 60 از سوي ديگر صورت گرفت، باعث افت سطح آب هاي زيرزميني، غيراقتصادي شدن برداشت آب، خشک شدن قنات ها، پيشروي آب هاي شور در منابع آب زيرزميني، شور شدن خاک و نابودي مزارع و باغ ها، کاهش قدرت جذب آب در اثر نشست زمين، بيابان زايي و در نهايت پايين رفتن سطح سفره هاي آب زيرزميني در اثر حفر چاه ها و منفذدار شدن زمين در تمام نقاط ايران است.»
دکتر کردواني در جمع بندي بحث فوق متذکر شد که سياست هاي مديريت و بهره برداري از منابع آب در ايران علمي و درست نبوده است.
يخ کشي با اشاره به مديريت نادرست آب در ايران که باعث هدررفت بيش از چهارپنجم نزولات جوي مي شود، خاطرنشان کرد؛ «توسعه صحيح فضاي سبز يکي از راه هاي جذب و ذخيره آب و بازگرداندن آن به سفره هاي آب زيرزميني است که متاسفانه در اثر نبود مديريت صحيح آب، بسيار فقير شده و مشکل کم آبي را تشديد کرده است.»
| قالب وبلاگ : قالب وبلاگ |
